Zelfliefde zou prettig, zacht en helpend moeten klinken, maar kan juist ook weerstand of de vraag “Hoe dan?”oproepen. Als je gewend bent om streng te zijn voor jezelf, kan mildheid bijna ongemakkelijk voelen. Alsof je iets verkeerd doet als je jezelf niet corrigeert, analyseert of harder je best doet. Of als je al allerlei positieve gedachten hebt geprobeerd en er niets verandert, kun je weerstand ervaren. 

In deze blog neem ik je mee, wat die weerstand betekent en hoe je toch meer zelfliefde kunt creëren. 

Waarom zelfliefde zo confronterend kan zijn

Zelfliefde vraagt dat je stopt met vechten tegen jezelf. En dat is vaak precies het lastige. Als je jarenlang hebt geleerd dat presteren, aanpassen of sterk zijn nodig is om overeind te blijven, dan voelt zelfliefde niet direct veilig of logisch.

Er kunnen dan allerlei gedachten opkomen, zoals:
“Ik moet gewoon doorpakken.”
“Als ik zachter ben, word ik zwak.”
“Dan stel ik me aan.”
“Ik verdien dit niet.”
“Er verandert toch niks. Ik heb nu al zoveel positieve gedachten geprobeerd.”

Achter de kritische gedachten zit vaak niet zomaar een hardheid, maar was ooit een manier om pijn of afwijzing te voorkomen. 

Kritische gedachten als signaal

Je negatieve gedachten zie je vaak als een probleem dat opgelost moet worden. Je zet er positieve tegenover of je probeert ze weg te drukken. Ze maken je vermoeid, nog negatiever en kunnen je zelfbeeld helemaal bepalen. En als je er langer bij stilstaat roept het vaak ook weerstand op, omdat het onaangenaam voelt. 

Door die weerstand te gaan zien als signaal, kun je het met een andere blik gaan bekijken. Het kan je laten zien dat een deel jou iets probeert te vertellen, iets dat beschermt wilde worden door die negatieve gedachten als schild te gebruiken. 

Het helpt dan meer om er nieuwsgierig naar te worden. Wat probeert deze weerstand, ook wel je innerlijke criticus, voor mij te doen? Waar is hij/ze bang voor? Wat heeft dit deel nodig om zich veiliger te voelen? Misschien wil het deel wel voorkomen dat er verdriet, teleurstelling of schaamte naar boven komt.

Waarom “gewoon lief voor jezelf zijn” vaak niet werkt

Veel advies over zelfliefde is goed bedoeld, maar vaak te veel met het hoofd bedacht, te groot of te snel. “Wees gewoon lief voor jezelf” klinkt eenvoudig, maar voor iemand met een sterke innerlijke criticus kan dat juist averechts werken. Dan doe je het, omdat het schijnbaar moet werken, maar voel je dat helemaal niet. 

Het gaan van zelfkritiek naar erkennen wat er gebeurt in jezelf, is dus niet alleen maar positief denken over jezelf. Het is opmerken welke gedachte je hebt over jezelf. Wat dit met je doet, hoe je dit ervaart en waarom het gebeurd. Dat is realistischer en stappen naar werkelijke zelfliefde

Zelfliefde begint dus met:

• “Ik merk dat ik mezelf afwijs.”
• “Ik ervaar spanning hierbij.”
• “Ik merk dat dit moeilijk is voor me.”

En hier begint de eerste vorm van mildheid.

Zelfliefde en hechting

Als je te maken hebt met een verstoort hechtingsverleden, kan zelfliefde extra ingewikkeld zijn. Als je niet gewend bent om consequent veiligheid, troost of afstemming te ervaren, kan je mildheid zelfs onwerkelijk vinden. Dan voelt zelfliefde niet vertrouwd, maar vreemd.

Juist daarom is herhaling belangrijk. Zelfliefde hoeft niet meteen diep te voelen om toch werkzaam te zijn. Het gaat erom dat je het systeem langzaam laat ervaren: er is ook een andere manier van omgaan met spanning mogelijk. Een manier waarin je niet meteen afwijst wat je voelt.

Dat is vaak precies waar herstel begint, in kleine momenten van erkenning.

Zelfliefde als oefening

Zelfliefde is dus geen mentale oefening, maar vraagt wel oefening. En… Je hoeft ook niet goed te zijn in mildheid. Je hoeft alleen bereid te zijn om top e merken wat er in je gebeurt, zonder jezelf daar opnieuw voor af te straffen.

Negatieve gedachten is dus een signaal en betekent dat er iets belangrijks is geraakt in jou. En als je daar met geduld, mildheid en kleine stappen mee omgaat, ontstaat er mildheid, ontspanning en een begin naar zelfliefde.

Hoe je om kunt gaan met je innerlijke criticus 

Wanneer je opmerkt dat er negatieve gedachten in je opkomen in een bepaalde situatie, neem dan even een paar seconden pauze om de gedachten waar te nemen. Of leg je hand op je borst en adem rustig in en uit zonder meteen iets te willen veranderen.

• Ga rustig zitten, voel je beide voeten op de grond, laat je schouders laten zakken
• Benoem wat er gebeurt. “Ik denk nu …… over mezelf of Ik heb …… mening over mezelf”
• Zie dit als je innerlijke criticus en geef deze de ruimte om te vertellen wat hij/zij denkt, vindt, zegt  (ongeremd)
• Wees nieuwsgierig in plaats van oordelend naar deze innerlijke criticus. Sta jezelf toe om niets op te hoeven lossen of het weg te duwen.
• Vraag dan waar deze innerlijke criticus je voor beschermt om zo te denken. “Ze/hij probeert mij te beschermen voor..…”

Door te benoemen: ik denk nu…. Kun je met afstand kijken naar je gedachten en BEN je even niet meer je gedachten. Door de gedachten als innerlijke criticus of innerlijk deel van jou te beschouwen, kun je er mee in gesprek gaan. Zo ontstaat er ruimte en afstand in je hoofd en zorg je ervoor dat je er niet door wordt meegenomen. Je kan voorbij de automatische gedachten kijken en zorgt voor contact en verbinding in jezelf.

Het kan ook helpen om het innerlijke deel van jezelf te benaderen alsof het een jong, bang of vermoeid deel is. Niet als iets dat weg moet, maar als iets dat erkenning nodig heeft. 

Het contact en de vragen met je innerlijke deel of delen zorgt ervoor dat je jezelf beter leert begrijpen en kennen. Als je daar met mildheid naar kunt gaan kijken, ontstaat er stukje bij beetje meer begrip en uiteindelijk meer zelfliefde. Je kunt je zelfliefde dus niet forceren, maar wel uitnodigen, stap voor stap, met zachtheid en geduld.

Door het werken met Mindfulness, IoPT en IFS maak je kennis met waarnemen en je innerlijke delen. Ben je nieuwsgierig geworden? Kijk dan naar mijn aanbod  op neem contact met me op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. 

Om verder te lezen 

• Print de oefening voor zelfliefde hier uit
• Mijn werkwijze: IoPT en meer
• Mindfulness en zelfliefde: op centrum voor mindfulness: “wat is het verschil tussen zelfcompassie en mindfulness 
• meer info over IFS op holistik: “Wat is IFS?”